De didactiek van Geld rekenen met Stip

1. Doelen: de kerndoelen

Geld rekenen met Stip oefent tellen, betalen en teruggeven met euro’s en centen. In de nieuwe kerndoelen rekenen-wiskunde van SLO komt geld op twee plekken voor. Kerndoel 11 gaat over meten en rekenen met grootheden:

De leerling meet, redeneert en rekent met grootheden en bijpassende eenheden.Kerndoel 11, doelzin 11A. Bij de uitwerking staat geld in het rijtje “lengte, oppervlakte, inhoud, gewicht (massa), snelheid, tijd, geld, temperatuur en geheugenomvang”.

Kerndoel 18 gaat over wiskunde in het dagelijks leven. Als voorbeeld staat daar “alledaagse problemen oplossen, zoals bij het omgaan met geld”. Bedragen met een komma, aan het eind van de app, horen ook bij kerndoel 10: rekenen met gehele en decimale getallen.

De kerndoelen beschrijven wat een kind aan het eind van de basisschool kan, niet in welke groep. De groepen zijn een richtlijn; de nieuwe leerlijnen van SLO verschijnen in 2027. De app is gemaakt voor groep 3 tot en met 5.

2. Opbouw: kleine stappen, pas verder als het vlot gaat

Stips markt heeft tien momenten op drie kaarten. Binnen elk moment gaat het in stappen:

• Eerst munten, dan briefjes. In de Spaarpot telt je kind eerst alleen munten van € 1,- en € 2,-. Pas daarna komt er een briefje van € 5,- bij.
• Eerst tellen, dan zelf betalen. Eerst zegt je kind hoeveel geld er ligt. Daarna legt het zelf een bedrag uit de portemonnee.
• Eerst precies, dan zo min mogelijk. Eerst is elke manier goed die op het juiste bedrag uitkomt. Daarna vraagt Stip om het met zo min mogelijk munten en briefjes te doen.
• Eerst hele euro’s, dan centen. Wisselgeld begint bij hele euro’s. Met centen komt het pas aan de kassa, en daar gaat het eerst tot de hele euro, dan verder.

Een blokje is zes opgaven. Het gaat vlot als hooguit één opgave niet in één keer goed was. Een opgave waarbij je kind hulp gebruikte, telt als niet in één keer goed. Na drie vlotte blokjes is het moment af en gaat het volgende open. Een kind dat het al kan, is dus snel verder. Een kind dat moeite heeft, oefent langer op hetzelfde niveau.

Een ouder kiest waar een kind begint: bij de Spaarpot, de step of het teruggeven. Wat ervoor komt, blijft open om te herhalen.

3. Tellen, betalen, teruggeven

Bij elk van de drie doet Stip het op één vaste manier voor, zodat je kind steeds dezelfde aanpak ziet.

• Tellen: van groot naar klein. Stip legt alles op een rij, eerst de briefjes en dan de munten. Hij telt steeds één stuk erbij: 10, 12, 14, 15. Briefjes van € 10,- tel je met sprongen van 10. Euro’s en centen tel je apart: eerst de euro’s, dan de centen.
• Betalen: begin met het grootste stuk dat past. Kost de limonade € 14,-, dan pakt Stip eerst een briefje van € 10,- en telt dan verder met twee munten van € 2,-. Legt je kind het goede bedrag met meer stukken dan nodig, dan is dat goed, en zegt Stip: “Het kan ook met minder.”
• Teruggeven: tel verder vanaf de prijs. Een spel kost € 13,- en de klant betaalt met € 20,-. Stip telt van 13 naar 15 (2 euro) en van 15 naar 20 (5 euro). Samen is dat € 7,- terug. Daarna controleert hij: “13 en 7 is samen 20. Het klopt!” Met centen gaat het net zo: van € 4,60 naar € 5,- is 40 cent.
• De komma: euro’s voor de komma, centen erachter. € 2,50 is 2 euro en 50 cent. Vijf cent schrijf je als 05.

4. Fouten: elk fout antwoord zegt iets

Bij rekenen met geld maken kinderen steeds dezelfde soorten fouten. De app gebruikt die fouten. De foute antwoorden bij een opgave zijn geen willekeurige bedragen, maar fouten die kinderen echt maken. Bij elk ervan zegt Stip wat er misging. In de 988 opgaven zitten 2.314 van zulke valkuilen. Een paar die vaak voorkomen:

Alleen de briefjes geteld

Je telde alleen de briefjes.

Een munt van € 2,- geteld als € 1,-

Je telde de munten van € 2,- voor € 1,-.

De stukken geteld in plaats van wat ze waard zijn

Je telde hoeveel stukken er liggen. Tel hun waarde.

Een briefje van € 10,- geteld als € 1,-

Je telde de briefjes van € 10,- als € 1,-. Elk briefje is 10 euro.

De euro geteld als cent

Je telde de munt van 1 euro als 1 cent. Een euro is 100 cent.

Bij teruggeven te vroeg gestopt

Je telde alleen tot 20. Tel verder tot 50.

De nul bij de centen vergeten

€ 1,5 is 1 euro en 50 cent. 5 cent schrijf je als 05.

5. Uitleg en hulp

1. Bij een nieuw moment legt Stip het uit met het geld op de toonbank, in een paar stappen. Die uitleg is er ook later, met de knop Uitleg.
2. Bij een fout zegt Stip wat er misging, en het kind probeert het nog een keer.
3. Gaat het twee keer net niet, dan laat Stip de uitwerking stap voor stap zien.
4. Blijft het twintig seconden stil, dan biedt Stip zelf hulp aan, ook stap voor stap. In groep 5 licht dan de knop Help op.
5. Bij het leggen staat in groep 3 en 4 onder de toonbank hoeveel er al ligt (“Samen € 10,-”). In groep 5 staat dat er alleen bij Help, want daar telt je kind zelf.

Zo hoort een kind niet alleen of het goed of fout is, maar ook waarom, en wat de volgende stap is.

6. Voor elk kind

• Stip leest elke opgave en elke uitleg voor. Een kind kan dus oefenen voordat het goed leest.
• Een kind tikt een antwoord aan, typt een bedrag, of legt zelf geld uit de portemonnee op de toonbank.
• De munten en briefjes zien eruit als echte euro’s.
• Een ouder stelt in hoeveel opgaven een blokje heeft, van 3 tot 12.
• Hoe verder je kind komt, hoe meer korte spelletjes er opengaan om vlot te worden met geld, zonder klok en zonder score.

7. Wat de app niet doet

• De app geeft geen cijfers en neemt geen toets af. Voor elk moment krijgt een kind een sticker in het Stipboek.
• Wat een kind doet, blijft op het apparaat. Een leerkracht ziet dus geen overzicht van de klas; daarvoor is er Stipio op school.
• De app vervangt de les niet. Hij is gemaakt om te oefenen wat in de klas aan bod komt, in het tempo van het kind.
• Afronden op 5 cent, briefjes van € 200,- en € 500,- en de kassabon zitten niet in deze app. Die horen bij groep 6.

← Terug naar Geld rekenen met Stip